وبلاگ بیرق نیوز
» زرادخانه موشکی پهبادی ایران!
زرادخانه موشکی پهبادی ایران!
ذخایر موشکی ایران
ایران یکی از کشورهای پیشرو در توسعه فناوری موشکی در خاورمیانه است و زرادخانه موشکی آن شامل طیف گستردهای از موشکهای بالستیک، کروز و پرتابگرهای فضایی میشود. این برنامه بر پایه فناوریهای بومی و الهامگرفته از مدلهای روسی، کره شمالی و چینی توسعه یافته و بر اساس اطلاعات شامل موشکهای کوتاهبرد ، میانبرد ، دوربرد و سیستمهای کروز است. ایران بر دقت، برد و قابلیتهای ضددفاعی تأکید دارد و بسیاری از این موشکها در عملیات واقعی مانند حملات به پایگاههای آمریکایی در ۲۰۲۰ یا حمایت از نیروهای متحد در سوریه و یمن آزمایش شدهاند.
در دسته موشکهای بالستیک کوتاهبرد (تا ۱۰۰۰ کیلومتر)، ایران از مدلهای کلاسیک مانند شهاب-۱ (بر پایه اسکاد B شوروی با برد ۲۸۵-۳۳۰ کیلومتر، سوخت مایع و دقت حدود ۵۰۰ متر) و شهاب-۲ (اسکاد C با برد ۵۰۰-۷۵۰ کیلومتر) شروع کرده است.
مدلهای پیشرفتهتر مانند قیام-۱ (برد ۷۰۰-۸۰۰ کیلومتر، سوخت مایع، دقت کمتر از ۵۰۰ متر و کلاهک ۶۵۰ کیلوگرمی) بدون بالههای خارجی طراحی شده و از ۲۰۱۷ در عملیات جنگی به کار رفته. سری فاتح-۱۱۰ (سوخت جامد، برد ۳۰۰ کیلومتر، دقت ۳۰-۱۰۰ متر) شامل نسخههای ضدکشتی مانند خلیج فارس و ضد رادار هرمز است و بر پایه ذوالفقار-۲ بنا شده است .
فاتح-۳۱۳ (برد ۵۰۰ کیلومتر، دقت ۱۰-۳۰ متر) در حمله ژانویه ۲۰۲۰ به عینالاسد نقش کلیدی داشت. رعد-۵۰۰ (برد ۵۰۰ کیلومتر، دقت ۳۰ متر) نسخه سبکتری از فاتح است، در حالی که ذوالفقار (برد ۷۰۰-۷۵۰ کیلومتر، کلاهک ۴۵۰-۶۰۰ کیلوگرمی) و دزفول (برد ۱۰۰۰ کیلومتر) با دقت بالا در مانورهای ۲۰۲۱ و سوریه ۲۰۱۷ استفاده شدند.
موشکهای تاکتیکی مانند فتح-۳۶۰ (برد ۸۰-۱۰۰ کیلومتر)، نازعات (راکتهای بدون هدایت تا ۲۰۰ کیلومتر)، ذوالجناح (سری ۲۰۰-۴۰۰ کیلومتر)، ابابیل (۸۶ کیلومتر، چندمنظوره)، تندر ۶۹ (اولین جامد ایرانی بر پایه M-7 چینی) و فتحالمبین (برد ۳۰۰ کیلومتر) نیز بخشی از این دسته را تشکیل میدهند.
موشکهای میانبرد (۱۰۰۰-۳۰۰۰ کیلومتر) ستون فقرات زرادخانه ایران هستند. شهاب-۳ (سوخت مایع، برد ۱۲۰۰-۲۱۰۰ کیلومتر، کلاهک ۷۵۰-۱۰۰۰ کیلوگرمی، دقت ۳ کیلومتر) بر پایه نودونگ کره شمالی است و پایه برنامه فضایی ایران محسوب میشود. قدر (سری S/F/H، برد ۱۳۵۰-۱۹۵۰ کیلومتر، دقت ۳۰۰ متر) نسخه بهبودیافته شهاب با کلاهک بزرگتر است.
عماد (برد ۱۷۵۰-۲۰۰۰ کیلومتر، دقت کمتر از ۵۰۰ متر) هدایت پیشرفتهتری دارد. خرمشهر (سری ۱/۲/۴ یا BM-25، برد ۲۰۰۰-۳۰۰۰ کیلومتر، کلاهک تا ۱۵۰۰ کیلوگرم، دقت ۳۰ متر) بر پایه موشدانگ کره شمالی و قابلیت MIRV (چندکلاهک) در برخی نسخهها را دارد. فتاح-۱ (سوخت جامد، برد ۱۴۰۰ کیلومتر، هایپرسونیک با سرعت ماخ ۵+) مانور ترمینال برای نفوذ دفاع هوایی ارائه میدهد و بر پایه خیبرشکن است.
حاج قاسم (برد ۱۴۰۰ کیلومتر، کلاهک ۵۰۰ کیلوگرمی، پرتاب سریع) به افتخار شهید قاسم سلیمانی نامگذاری شده، خیبرشکن (۱۳۰۰-۱۴۵۰ کیلومتر) دقت بالایی دارد، سجیل (سوخت جامد دومرحله، برد ۲۰۰۰ کیلومتر) بومی و بالقوه هستهای است، عاشورا (دومرحله، ۲۰۰۰ کیلومتر) و رضوان (مایع، ۱۴۰۰ کیلومتر با هدایت دقیق) نیز در این رده قرار میگیرند.
خیبر (یا خرمشهر-۴، برد ۲۰۰۰ کیلومتر، کلاهک ۱۵۰۰ کیلوگرمی)، فتاح-۲ (هایپرسونیک ماخ ۱۳، ۱۵۰۰ کیلومتر)، جهاد (۱۰۰۰ کیلومتر)، اعتماد (۱۷۰۰ کیلومتر، طول ۱۶ متر)، قاسم بصیر (۱۲۰۰+ کیلومتر) و فجر-۳ (با قابلیت MIRV) از دیگر مدلهای کلیدی هستند.
در موشکهای دوربرد و بالستیک قارهپیما (ICBM بالقوه)، ایران بر توسعه سیستمهای سهمرحله تمرکز کرده است.
شهاب-۴ (مایع/جامد، برد ۱۸۰۰-۲۰۰۰ کیلومتر، مشابه SS-4 شوروی) و نسخه SLV آن IRSL-X-2 (۲۲۰۰-۲۹۰۰ کیلومتر) در حال توسعهاند.
شهاب-۵ (IRSL-X-3 یا Kosar، ۳۵۰۰-۴۳۰۰ کیلومتر، مشابه SS-5) و شهاب-۶ (IRSL-X-4، ۵۴۷۰-۶۷۰۰+ کیلومتر با ادعای بیش از ۸۰۰۰ کیلومتر که بعید است) پتانسیل LRBM و ICBM را دارند و بر پایه فناوریهای کره شمالی پیش میروند.
موشکهای کروز (LACM و ASCM) تنوع بالایی دارند و برای حملات دقیق طراحی شدهاند. سومار (بر پایه خ-۵۵ روسی، برد ادعایی بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر) و هویزه (۱۳۵۰ کیلومتر) زمینپایه هستند.
یا علی (۷۰۰ کیلومتر)، پاوه (۱۶۵۰ کیلومتر، مشابه قدس حوثیها و استفاده در حمله آرامکو ۲۰۱۹)، ابو مهدی (۱۰۰۰ کیلومتر)، نصر-۱ (کوتاهبرد)، مشکات (۲۰۰۰ کیلومتر)، قادر (ضدکشتی بیش از ۲۰۰ کیلومتر)، نور (بر پایه C-802 چینی)، سومار، غدیر، نصر ، قاسم بصیر، ظفر، ناصر، رعد (۳۵۰ کیلومتر بر پایه HY چینی از ۲۰۰۷)، حیدر ۱/۲ (UAV-پرتاب، ۲۰۰ کیلومتر، سرعت ۱۰۰۰ کیلومتر/ساعت)، عاصف (هواپرتاب روی Su-24)، قدر-۴۷۴ (کشتیپایه، ۲۰۰۰ کیلومتر)، طلائیه (استراتژیک بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر) و قدر-۳۸۰ (بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر) از این دستهاند.
پرتابگرهای فضایی (SLV) با پتانسیل دوگانه (موشکی-فضایی) نیز بخشی از برنامه هستند،سفیر (مایع دومرحله، ارتفاع ۲۱۰۰ کیلومتر، محموله ۵۰۰-۷۵۰ کیلوگرم، بازنشسته) اولین SLV ایران بود.
سیمرغ (مایع، ۴۰۰۰-۶۰۰۰ کیلومتر، پتانسیل ICBM)، قاصد (مایع+جامد سهمرحله، ۲۲۰۰ کیلومتر، ۱۰۰۰ کیلوگرم)، ذوالجناح (جامد+مایع، ۴۰۰۰-۵۰۰۰ کیلومتر) و غام-۱۰۰ (جامد سهمرحله، ۳۰۰۰-۴۰۰۰ کیلومتر) عملیاتی یا آزمایششدهاند.
این زرادخانه با تمرکز بر سوخت جامد برای پرتاب سریع و دقت بالا (CEP کمتر از ۳۰ متر در مدلهای جدید) تکامل یافته و ایران را به قدرتی منطقهای تبدیل کرده است.
ذخایر پهبادی ایران
ایران یکی از پیشگامان منطقهای در توسعه پهپادها است و برنامه پهپادی آن بر پایه مهندسی معکوس مدلهای غربی مانند MQ-1 Predator و RQ-170 Sentinel، و طراحیهای بومی بنا شدهاست ،این زرادخانه شامل پهپادهای شناسایی، رزمی، انتحاری (لوترینگ مونیسیون) و آموزشی میشود و بر اساس اطلاعات ، بیش از ۳۸۹۴ فروند پهپاد رزمی فعال دارد، (عمدتاً در نیروی زمینی ارتش)ایران این فناوری را برای نظارت، حمله دقیق و صادرات (مانند به روسیه و حوثیها) به کار میگیرد.
پهپادهای شناسایی و نظارت
این دسته برای جمعآوری اطلاعات، نظارت مرزی و عملیات الکترونیکی طراحی شده و اغلب دوام پرواز طولانی دارند.
ابابیل (Ababil series، HESA): نوع: شناسایی-حمله (ابابیل-۳ با پیکربندی دو دم دوقلو برای ISR بهینه)؛ ظرفیت بار: ۴۰ کیلوگرم مواد منفجره در مدل پایه؛ ارتفاع پرواز: تا ۴۲۰۰ متر (ابابیل-اس)؛ وضعیت: در حال استفاده (از ۱۹۸۶، ۱۲۰۰ فروند)؛ جزئیات: مدلهای ابابیل-۲ (از ۱۹۹۷ با حمله) و ابابیل-۳ (بهبودیافته با چرخهای ثابت)
باز (Baaz، Falcon): نوع: آموزشی-شناسایی؛ سرعت: ۲۴۰ کیلومتر/ساعت ارتفاع پرواز : تا ۳۰۰۰ متر؛ وضعیت: عملیاتی؛ جزئیات: مانورپذیری بالا برای آموزش نیروی دریایی
چابکپر (Chabokpar، Light Wing): نوع: آموزشی وضعیت: عملیاتی؛ جزئیات: قابلیت نشست/بلند شدن روی آب، محصول HASA.
فطرس (Fotros، HESA): نوع: شناسایی-رزمی؛ برد: ۱۹۲۰ کیلومتر (شعاع عملیاتی)؛ ظرفیت بار: موشکهای ضدتانک؛ استقامت: ۳۰ ساعت؛ ارتفاع: تا ۷۶۰۰ متر؛ وضعیت: عملیاتی (۲ فروند)؛ جزئیات: الهامگرفته از مدلهای غربی، با دو دم و بالهای پهن.
غزه (Gaza): نوع: شناسایی-رزمی سنگین؛ برد: ۲۰۰۰ کیلومتر (شعاع)؛ ظرفیت بار: ۱۳ بمب یا ۵۰۰ کیلوگرم تجهیزات الکترونیکی استقامت: ۳۵ ساعت؛ وضعیت: عملیاتی؛ جزئیات: دستاورد دفاعی سپاه پاسداران
حماسه (Hamaseh، Epic): نوع: شناسایی-رزمی؛ ظرفیت بار: مواد منفجره سنگین برای حملات انتحاری؛ سرعت: ۲۵۰ کیلومتر/ساعت (کروز)، تا ۹۰۰ متر ارتفاع؛ ارتفاع: تا ۹۰۰ متر (نزدیک سطح دریا)؛ وضعیت: عملیاتی (۳۰ فروند، از ۲۰۱۳)؛ جزئیات: دوربین نظامی پیشرفته برای روز/شب، توسعه توسط سپاه
کیان (Kian): نوع: شناسایی-دقیق (جتمحور)؛ برد: فراتر از مرزها؛ استقامت: طولانی؛ وضعیت: عملیاتی (۶ فروند، از ۲۰۱۹)؛
توسعه یافته توسط ارتش
سری مجاهد (Mohajer series، Qods): نوع: شناسایی (تا مدل ۶: UCAV)؛ برد: ۵۰ کیلومتر (مدل ۱)، ۱۵۰ کیلومتر (مدل ۴)؛ ظرفیت بار: پرتابههای هدایتشونده (مدل ۶)؛ سرعت: ۲۱۰-۲۲۰ کیلومتر/ساعت؛ استقامت: بیش از ۱ ساعت (مدل ۱)، بهبودیافته در مدلهای بعدی؛ ارتفاع: ۳۳۰۰ متر (مدل ۳)؛ وضعیت: عملیاتی (۵۰۰ فروند، از دهه ۱۹۸۰)؛ جزئیات: مدلهای ۱-۶، مدل ۶ با برد وسیع و تحمل آبوهوایی بالا، استفاده شده در سوریه.
یاسر (Yasir، Qods): نوع: شناسایی؛ وضعیت: عملیاتی (۲۵۰ فروند، از ۲۰۱۳)؛ جزئیات: کپی از اسکنایگل آمریکایی، استفاده در سوریه.
سرير (Sarir، H-110): نوع: شناسایی-رزمی ضد رادار؛ ظرفیت بار: محدود به حسگرها؛ وضعیت: عملیاتی (۲۰ فروند، از ۲۰۱۳)؛ جزئیات: الهامگرفته از هانتر اسرائیلی، با نقاط سخت برای راکت.
شاهد ۱۲۹ (Shahed 129): نوع: MALE UCAV شناسایی-رزمی؛ ظرفیت بار: بمبها؛ استقامت: ۲۴ ساعت؛ ارتفاع: متوسط؛ وضعیت: عملیاتی (بخشی از ۲۲۵ فروند سری شاهد)؛ جزئیات: شبیه پریداتور آمریکایی، ستون فقرات ناوگان ، استفاده شده در سوریه.
شاهد ۱۴۷ (Shahed 147): نوع: HALE شناسایی؛ ظرفیت بار: رادار مصنوعی؛ ارتفاع: ۱۸۲۸۸ متر؛ وضعیت: عملیاتی (از ۲۰۲۳)؛ جزئیات: بالهای دو دم، توربوپراپ.
شاهد ۱۴۹ غزه (Shahed 149 Gaza): نوع: HALE UCAV؛ برد: ۲۵۰۰ کیلومتر؛ ظرفیت بار: ۱۳ بمب + ۵۰۰ کیلوگرم الکترونیک؛ سرعت: ۳۴۰ کیلومتر/ساعت؛ استقامت: ۲۴ ساعت؛ ارتفاع: بالا؛ وضعیت: عملیاتی (از ۲۰۲۱)؛ جزئیات: شبیه ریپر آمریکایی، اولین توربوپراپ ایرانی، نامگذاری به افتخار غزه.
شاهد ۱۷۱ سیمرغ (Shahed 171 Simorgh): نوع: شناسایی-رزمی جتدار؛ وضعیت: عملیاتی (۱ فروند، از ۲۰۱۴)؛ جزئیات: کپی RQ-170 آمریکایی، بال پرنده.
شاهد ۱۹۱ (Shahed 191، Saegheh): نوع: UCAV بال پرنده؛ برد: ۴۵۰ کیلومتر (مدل ۲)؛ ظرفیت بار: ۵۰ کیلوگرم (دو موشک صدیق-۱)؛ سرعت: ۳۰۰ کیلومتر/ساعت؛ استقامت: ۴.۵ ساعت؛ وضعیت: عملیاتی (از ۲۰۱۶)؛ جزئیات: مهندسی معکوس RQ-170، مدل ۱ با توربوفن/پیستون، مدل ۲ پرتاب از خودرو.
بینا (Bina): نوع: شناسایی؛ برد: ۴۰ کیلومتر؛ جزئیات: رونمایی در مانور پیامبر اعظم-۱۹.
قندیل ۴ (Qandil 4): نوع: شناسایی؛ برد: ۱۰۰ کیلومتر؛ استقامت: ۵ ساعت
قندیل ۵ (Qandil 5): نوع: شناسایی؛ برد: ۱۰۰ کیلومتر؛ استقامت: ۱۰ ساعت
تلاش یا قدس (Talash، Qods): نوع: شناسایی-آموزشی؛ وضعیت: عملیاتی (۱۰۰ فروند).
پهباد های رزمی_اطلاعاتی ایران
خانواده پهپادهای مهاجر
این خانواده از قدیمیترین پهپادهای ایرانی است که از دوران جنگ ایران و عراق برای شناسایی و مراقبت استفاده میشد. مدلهای مختلف آن شامل مهاجر ۱ تا ۶ هستند و عمدتاً برای مأموریتهای تاکتیکی طراحی شدهاند.
مهاجر ۴: بهبودیافته از نسلهای قبلی با برد عملیاتی ۱۵۰ کیلومتر و مداومت پروازی ۵ تا ۷ ساعت. قابلیت شناسایی رزمی تاکتیکی، ارسال تصاویر آنلاین و هدایت خودکار. نسخههای تغییر یافته آن شامل شاهین (برای نیروی زمینی ارتش) و صادق (برای نیروی دریایی سپاه) است.
مهاجر ۶: رونمایی در سال ۱۳۹۶، مداومت پروازی ۱۲ ساعت در ارتفاع ۱۸ هزار پا، برد عملیاتی ۲۰۰۰ کیلومتر، سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت. مجهز به حسگرهای اپتیکی مادون قرمز، تجهیزات جنگ الکترونیک و اخلالگر. قادر به حمل ۴۰ کیلوگرم محموله رزمی مانند موشکهای هدایت لیزری و بمبهای قائم.
پهپاد کمان ۲۲
نخستین پهپاد پهنپیکر رزمی ایران، رونمایی در سال ۱۳۹۹ توسط نیروی هوایی ارتش. مداومت پروازی بیش از ۲۴ ساعت، برد ۳۰۰۰ کیلومتر. برای شناسایی، مراقبت، جمعآوری اطلاعات و عکسبرداری از اهداف دوردست استفاده میشود. قابلیت حمل انواع مهمات و تجهیزات رزمی.
خانواده پهپادهای ابابیل
از دوران جنگ تحمیلی برای جمعآوری اطلاعات طراحی شد و بعداً به عنوان پهپاد انتحاری با نصب مواد منفجره ارتقا یافت. مدلهای اصلی شامل ابابیل ۱، ۲ و ۳ با ارتفاع پروازی حداکثر ۱۰۸۰۰ تا ۱۴۰۰۰ پا و شعاع عملیاتی ۱۲۰ کیلومتر.
ابابیل ۲: بدون نیاز به باند فرود، مداومت پروازی بیش از ۳ ساعت، سرعت ۳۵۰ کیلومتر بر ساعت، برد ۱۲۰ کیلومتر. مأموریتهای شناسایی هوایی، نظارتی، گشت مرزی و نابودی اهداف. ارسال آنلاین تصاویر و هدایت خودکار.
ابابیل ۳: رونمایی در سال ۱۳۹۳، موتور ۴ سیلندر بنزینی، مداومت ۸ ساعت، برد ۲۵۰ کیلومتر، سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت، سقف پرواز ۵۰۰۰ متر. بدنه کامپوزیت، تصویربرداری شب و روز، ارسال همزمان تصاویر، هدایت نیمه یا تمام خودکار.
پهپاد فطرس
یکی از بزرگترین پهپادهای ایرانی در رده ارتفاع متوسط و برد بلند. رونمایی در سال ۱۳۹۷، مداومت پروازی ۲۰ تا ۳۰ ساعت، ارتفاع حداکثر ۲۵۰۰۰ پا، برد عملیاتی ۲۰۰۰ کیلومتر (برد عبوری ۴۰۰۰ کیلومتر)، سرعت ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت.
قابلیت حمل راکت، موشکهای هدایت لیزری، بمب و موشکهای پدافندی. مجهز به آنتن ماهوارهای و سیستم هدایتی GPS/INS. برای رصد، جاسوسی الکترونیک، شنود و گشت دریایی.
خانواده پهپادهای شاهد
شامل مدلهای مهندسی معکوس از RQ-۱۷۰ آمریکایی و مدلهای بومی. برای جنگ الکترونیک، شناسایی و عملیات ضربتی. ویژگیهای رادارگریزی و حسگرهای پیشرفته.
شاهد ۱۲۹: پرتعدادترین مدل عملیاتی، طول ۸ متر، ارتفاع ۳ متر، حمل ۴۰۰ کیلوگرم محموله رزمی (موشک و بمب سدید)، برد عملیاتی ۱۷۰۰ کیلومتر، مداومت ۲۴ ساعت، ارتفاع ۲۵ هزار پا. نسخه دریایی آن سیمرغ است. در عملیات علیه داعش استفاده شده.
شاهد ۱۷۱: پیشرفتهترین پهپاد ایرانی، برد عملیاتی ۲۲۰۰ کیلومتر (برد نهایی ۴۴۰۰ کیلومتر)، وزن برخاست ۳ تن، موتور توربوفن، ویژگی رادارگریزی شبیه B-2، مداومت بالا و سرعت زیاد. پتانسیل رزمی بالا.
شاهد ۱۴۹ (غزه): رونمایی در سال ۱۴۰۰، برد عملیاتی ۲۰۰۰ کیلومتر (تا ۷۰۰۰ کیلومتر ادعایی)، سرعت ۳۵۰ کیلومتر بر ساعت، وزن ۳۱۰۰ کیلوگرم، حمل ۵۰۰ کیلوگرم (تا ۱۳ موشک یا بمب)، مداومت ۳۵ ساعت، سقف پرواز ۳۵ هزار پا، مجهز به رادار SAR.
پهپاد شاهین
نسخه تغییر یافته مهاجر ۴ برای نیروی زمینی ارتش، وزن ۲۳۰ کیلوگرم، برد ۱۵۰ کیلومتر، سقف پرواز ۱۵۰۰۰ پا. حمل ۲۰۰ کیلوگرم محموله شناسایی-رزمی، حسگرهای پیشرفته با زوم ۲۸ برابر، ارسال آنلاین تصاویر، قابلیت تهاجمی با بمبهای سقوط آزاد.
پهپاد صادق
نسخه بهبود یافته مهاجر ۴ برای نیروی دریایی سپاه، سقف پرواز ۱۵۰۰۰ پا، مداومت ۶ ساعت، شعاع عملیاتی ۲۰۰ کیلومتر. ارسال تصاویر آنلاین در هر شرایط آب و هوایی، مناسب برای رصد یگانهای دریایی در خلیج فارس.
پهپاد کرار
اولین پهپاد جت ایرانی، معرفی در سال ۱۳۸۹ با ۴ نسل. سرعت حداکثر ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت، ارتفاع ۲۵ تا ۴۰۰۰۰ پا، برد ۱۰۰۰ کیلومتر، حمل ۲۵۰ کیلوگرم. رزمی-انتحاری برای عملیات ضربتی. قابلیت پدافند هوایی با موشک شهاب ثاقب، موشکهای آذرخش و بمبهای هوشمند.
علاوه بر این، پهپادهای سبک و انتحاری مانند آرش (برد ۲۰۰۰ کیلومتر، قابلیت موشک کروز)، طوفان مبین، معراج ۵۰۴ و شاهد ۱۳۶ برای عملیات ضربتی و حملات گروهی (سوارم اتک) استفاده میشوند. ایران با تمرکز بر فناوری بومی، این پهپادها را برای مأموریتهای متنوع از شناسایی تا حمله توسعه داده است.
محمد صدرا علی محمدی
