چه کسی چمدان های دلار بیشتری فرستاد ایران یا آمریکا؟

تقابل ایران و آمریکا در مسائل راهبردی منطقه جنوب غرب آسیا در چند دهه

اخیر موجب شده برخی ذهن ها درگیر این پرسش شوند که چرا باید پول مردم ایران در منطقه از جمله سوریه یمن لبنان فلسطین افغانستان آذربایجان و عراق صرف اهداف راهبردی و تقابل های سیاسی ایران و آمریکا و اسرائیل شود ؟

برخی معتقد اند صرف هزینه در منطقه به صرفه نبوده و ایران به نسبت هزینه های خود از منافع منطقه منتفع نشده است ،اما آیا واقعا ایران در برابر هزینه هایی که کرده از منافع و موقعیت منطقه بهره مند نشده؟اصلا ایران چقدر در منطقه جنوب غرب آسیا خرج کرده است؟ آیا در مقایسه با رقیبان سیاسی خود از جمله آمریکا و اسرائیل موفق بوده یا شکست خورده است؟ برای پاسخ به این پرسش های اساسی ابتدا باید با نگاهی انتقادی و رویکردی مقایسه ای به موضوع نگاه کرد و بر اساس اسناد و منابع معتبر صحبت کرد تا بحث بر مبنای روش های علمی و قابل ارزیابی باشد در ابتدا به هزینه های ایران در 30 سال گذشته می پردازیم به گزارش بی بی سی فارسی به نقل از مسئول هماهنگ کننده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سردار محمدرضا نقدی :ایران در 3 دهه گذشته نزدیک به 17 میلیارد دلار در منطقه جنوب غرب آسیا برای اهداف راهبردی و متحدانش هزینه کرده است. بر اساس این گفته ایران برای پیشبرد اهداف خود در منطقه حدود 17میلیارد دلار معادل 935هزار میلیارد تومن (بر اساس دلار 55هزار تومنی فعلی)هزینه کرده است اما این هزینه به صورت سالانه معادل تقریبا32هزارمیلیارد تومن است و به صورت ماهانه معادل2هزار میلیارد تومن است وبه ازای هر ایرانی با احتساب جمعیت 84میلیونی ایران معادل 24هزار تومن یعنی هزینه یک نوشابه یا دوغ گازدار در ماه سالانه 12نوشابه و در 30 سال به ازای هر ایرانی معادل حقوق یک کارگر روزمزد در ماه است اما نتیجه حاصل قابل توجه است پیروزی راهبردی در لبنان سوریه یمن عراق افغانستان نابودی گروهک های تروریستی در سوریه و عراق به ویژه گروهک تکفیری داعش به سرکردگی ابوبکر البغدادی شکست آمریکا در افغانستان و برتری هوایی ایران در منطقه جنوب غرب آسیا (بر اساس گفته کنت مکنزی فرمانده ستاد مرکزی نیروهای مسلح آمریکا و رییس سابق سنتکام) این موارد در کنار تبدیل شدن ایران به یکی از سه عضو بلوک اوراسیا متشکل از ایران روسیه چین نشان می دهد که هزینه های ایران نسبت به منافع اش در منطقه و جهان موثر بوده و نتایج مثبتی در جهت منافع ملی ایران دارد در کنار این موارد اختلافی در میزان هزینه وجود دارد برای مثال حشمت الله فلاحت پیشه عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در اظهار نظری این مبلغ را 30میلیارد دلار اعلام کرده بود که اگر مبلغ اعلامی وی دوبرابر مبلغ اعلامی سردار نقدی(17میلیارد دلار محاسبه شود) در پایان به ازای هر ایرانی با احتساب جمعیت 84میلیونی هزینه فعالیت های ایران در منطقه در 30 سال گذشته معادل 48هزارتومان یعنی پول دو عدد نوشابه و کمتر از 1 دلار برای هر ایرانی در ماه است(معادل کمتر از 1%حقوق کارمند ایرانی به صورت ماهیانه) و در طی 30 سال برای هر ایرانی معادل حقوق دو کارگر در ماه است که بازهم در نتیجه هیچ تاثیری نداشته و هر ایرانی با صرف هزینه دو عدد نوشابه در ماه توانست به موفقیت های مذکور در متن فوق برسد .

اما آیا آمریکا و اسرائیل هم با احتساب هزینه هایشان در منطقه منافعی متناسب بدست آورده اند؟ در پاسخ به این پرسش دولت آمریکا بر اساس گفته دونالد ترامپ رییس جمهور سابق ایالات متحده آمریکا و رابرت اف کندی نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا در دوهه اخیر در منطقه جنوب غرب اسیا(خاورمیانه) 7الی 8 تریلیون دلار صرف اهداف راهبردی و نظامی خود کرده است که با احتساب جمعیت 350میلیونی آمریکا به ازای هر نفر معادل20هزار دلار است آن هم در مدت 20 سال درحالی که در ایران این عدد معادل 203 دلار در 30 سال به ازای هر نفر می باشد (بر اساس مبلغ اعلامی سردار نقدی)یا 400دلاردر 30سال به ازای هر نفر(بر اساسمبلغ اعلامی حشمت الله فلاحت پیشه)در حالی که آمریکا در افغانستان در مقابل طالبان شکست خورد و در عراق نیز در برابر نیروهای متحد ایران شکست خورد و روند خروج از خاک هر دو کشور را در پیش گرفت در سوریه نیز با سقوط داعش اهداف آمریکا در جهت ساخت خاورمیانه جدید با شکست مواجه شد شاید عده ای این مسئله را مطرح کنند که اقتصاد آمریکا بر اساس تولید ناخالص داخلی بسیار قدرتمند تر از ایران است و هر دلاری که آمریکا خرج کند معادل چند ده دلار هزینه برای کشور های خارجی است

با فرض این نظریه و نسبت 160 برابری اقتصاد امریکا نسبت به اقتصاد ایران بر اساس تولید ناخالص داخلی هر دو کشور، میزان هزینه سالانه آمریکا با صرف 7 تریلیون دلار در مدت 20 سال سالانه معادل 350میلیارد دلار است و میزان هزینه ایران بر اساس نسبت تولید ناخالص داخلی91میلیارد دلار به صورت سالیانه (17میلیارد ضرب در 160نسبت اقتصادی تقسیم بر 30 سال) است که یعنی باز هم با احتساب نسبت 160 برابری اقتصاد امریکا نسبت به ایران ، ایران هم پول کمتری خرج کرده است( معادل یک چهارم آمریکا) هم در میدان نظامی و راهبردی پیروز شده است و در منطقه جنوب غرب آسیا قدرت اول منطقه می باشد.

محمد صدرا علی محمدی فعال سیاسی

1401/2/14