مطالب پیشنهادی از سراسر وب
۳ سال پیش
نوروز
نوروز آغاز سال نوی هجری شمسی و برابر با اول فروردین است که ایرانیان آن را جشن میگیرند. در منابع روایی شیعه، احادیثی در ردّ و بررسی نوروز نقل شده است. در روایتی که از امام صادق(ع) نقل می کند آداب و کار خاصی برای نوروز نقل شده است. برخی علمای شیعه مانند علامه مجلسی این روایت را میدانند و برخی دیگر مانند سید محمدحسین تهرانی آن را ناپذیرفته و سندش را ضعیف میدانند.
جشن نوروز را کهنترین نماد فرهنگی ایران میدانند. این جشن با مجموعه آداب و سنت های ملی، قومی و مذهبی همراه است. جشن نوروز در برخی از کشورهای مختلف از جمله ایران این روز تعطیل رسمی است. همچنین در مناطقی از افغانستان و پاکستان، بر اساس اعتقاد به اینکه امام علی(ع) در این روز به خلاف رسیده است، مراسم برگزار میشود. در ایران گروهی از مردم هنگام تحویل سال در حرم امامان و امامزادگان حاضر میشوند.
معرفی
اولین روز فروردین را که مصادف با آغاز سال جدید هجری خورشیدی و با اول بهار است، نوروز خواندهاند. برخی از پیدایش نوروز را به اولین پادشاهان ایرانی نسبت داده و عده ای آن را از اعتقادات دین زرتشت دانستند. به همین جهت جشن زرتشتیان نیز معرفی میشوند. در مقابل، عدهای نوروز را جشن ملی و آیینی که ایرانیان میدانند، میدانند که نماد فرهنگی ایران و بزرگترین جشن ملی ایرانیان است.
در منابع حدیثی شیعه، احادیثی در مورد نوروز و اعمالی برای این روز بیان شده است. نوروز را نشانی از فرهنگهای متنوع ایرانی و زمینه همزیستی آنها معرفی کردهاند، به گونهای که در یک زمان، افراد مختلف اعم از زرتشتی، شیعه، اهل سنت، مسیحی و... با مقدسات، کتابها و علایق متفاوت در آن سهیم میشوند. همچنین گفته شده حاکمان در ایام نوروز، هدایا و خراج را از مردم میگیرند و در برخی دورانها، انتصاب کارگزاران دولتی توسط پادشاه در این ایام انجام میشود.
نوروز در میان کشورهای مختلف و ملتهای مختلف جشن گرفته میشود و در برخی کشورها نیز تعطیل رسمی است. همچنین مجمع عمومی سازمان ملل، نوروز را با ریشه ایرانی در تقویم خود جای داده است.
آیین ها
نوروز از قدیم با سنتهایی همراه بوده است. برگزاری جشن نوروز از مدتها قبل، خانهتکانی (تمیز کردن خانه) پوشیدن لباس نو، کاشتن سبزه عید، انداختن سفره هفتسین، و قراردادن قرآن بر سر سفره، عیدی دادن و زیارت قبور و دادن خیرات برای شادی آنان در پنج شنبه آخر سال، از جمله این رسوم و آیینها است. از دیگر سنتهایی که در نوروز دیده میشود و صله ارحام است.
مراسم پرچمبالا کردن
در افغانستان و پاراچنارِ پاکستان مردم با استناد به روایاتی از معصومان(ع) بر این باورند که امام(ع) در نوروز به خلافت رسیده است بههمین دلیل جشن خلافت امام علی(ع) را با افراشتن علَم در این روز گرامی میدارند. این مراسم در زیارتگاه امام علی(ع) در مزار شریف افغانستان و در زیارتگاهی منسوب به امام علی(ع) در پاراچنار پاکستان برگزار میشود.
حضور مردم در اماکن مذهبی
گروهی از مردم هنگام تحویل سال در حرم امامان یا امامزادگان حاضر میشوند. در دوره جمهوری اسلامی ایران، رهبر این کشور به مناسبت نوروز، پیامی صادر میکند. همچنین آیتالله خامنهای هر ساله روز نوروز در حرم امام رضا(ع) سخنرانی میکند.
احادیث در بررسی نوروز
در منابع روایی شیعه دو دسته حدیث در مورد نوروز نقل شده است. بر پایه روایتی که مُعلّی بن خُنَیس از امام صادق(ع) نقل کرده است که امام عید نوروز را میکند و توصیه به غسل، پوشیدن بهترین لباس، روزه و نماز در این روز دارد. علامه مجلسی نیز روایتی را نقل کرده که وقایع آن امام صادق(ع) مهم دینی مانند غدیر و حوادثی مانند اولین روزی است که طلوع خورشید را در نوروز دانسته است. در مقابل، روایتی از امام موسی کاظم(ع) نقل شده است که نوروز را از سنتهای مورد قبول اسلام ندانسته و از احیای آن ابا داشته است. برخی از نویسندگان، این دو دسته از روایات را مورد بررسی قرار داده اند. علامه مجلسی گزارش نوروز را قویتر و مشهورتر میداند و احتمال میدهد که روایت مخالف با نوروز از باب تقیه باشد. امام خمینی نیز غسل و روزه را در عید نوروز مستحب دانسته است. حضرت سید محمدحسین تهرانی (۱۳۴۵-۱۴۱۶ق) معتقد است که درباره عید نوروز شهرت یافته که اسلام آن را امضا کرده و غسل، نماز و دعا را در هنگام تحویل شمس به بُرج حَمَل، مرغوب دانسته، درست نیست. او همچنین دریافت عید را به عنوان سنّت ملی و آداب قومی بدعت شمرده و روایتی که در این باب از مُعلّی بن خُنَیس وارد شده را ضعیفالسّند دانسته است.
در میان اهلسنت، برخی از علمای آن، بزرگداشت نوروز و هدیهدادن در آن را حرام میدانند به باور عدهای از آنها اگر شخصی پنجاه سال عبادت خدا را انجام دهد، سپس در بزرگداشت نوروز هدیه میدهد، کافر شده و اعمالش برای او نفعی نیست. گروه طالبان در دوره اول حکومت بر افغانستان، نوروز را اسلام و بد دانسته ها و برگزاری آن را حرام و ممنوع کردند.
به گفته نویسنده مقاله «بازخوانی سند نوروز در روایات اسلامی»، عید نوروز به دلیل همراه بودن با اعمال مثل هدیهدادن، صلاح رحم، احترام به بزرگترها، مهربانی با کوچکترها، پاکیزگی و آراستگی که مورد پسند عقل و شرع است، باید گرامی داشته شود. .
آداب دینی
در کتاب وسائل الشیعه، به احادیث مربوط به نوروز، باب ویژهای اختصاص داده شده است. در این باب روایاتی درباره آداب این روز مانند غسل کردن، روزه گرفتن، پوشیدن لباس تمیز و خوشبو شده است. علامه مجلسی برای تحویل سال، دعای «یا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ یا مُدَبِّرَ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ یَا نقل کرده است مُحَوِّلَ حَحَوْلَ الْحَوْالِ وَ. او همچنین دعای دیگری را نیز برای نوروز آورده است: «اللَّهُمَّ هَذِه سَنَةٌ جَدِيدَةٌ وَ أَنْتَ مَلِكٌ قَدِيمٌ أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَ خَيْرَ مَا فِيهَا وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَ شَرِّ مَا فِيهَا وَ أَسْتَكْفِيكَ مَؤُنَتَهَا وَ شُغْلَهَا يَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ». دو نماز دو رکعتی با آداب خاصی نیز در منابع برای عید نوروز نقل شده است. برخی احتمال دادهاند که نوروز دارای ویژگی و امتیاز خاصی نیست که آداب و اعمال اختصاصی برای آن وارد شده باشد بلکه توصیه به نماز و روزه در روز نوروز با هدف رویگردانی مردم از کارهای هرزه و بیهدف انجام شده است.
نوروز در اشعار
شاعران فارسیزبان، اشعاری درباره نوروز سرودهاند. از جمله:
ز کوی یار میآید نسیم باد نوروزیاز این باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی.
آدمی نیست که عاشق نیست وقتی بهاره گیاهی که به نوروز ننجنبد حطب است.
نوروز رخت دیدم خوش اشک بباریدمنوروز و چنین باران باریده مبارک باد.
نوروز مینوازد روح از نسیم اسحارخورشید میدرخشد بر چشمههای کُهسا.
نوروز در اشعار عربی نیز تبلور یافته است.
فرم ارسال نظر
مطالب پیشنهادی از سراسر وب
با ☆رپورتاژ آگهی☆ کسب و کار خود را به طور کامل معرفی کنید
مشاهده
وبلاگ بیرق نیوز
